wtorek, 10 marca 2026

FASADA | kamienice narożne – zaokrąglone (2/3)

Poprzednia część ➤ wstęp.

Często narożniki projektuje się na planie półkola. Bywają też wypukłe, a nawet takie, które na parterze zmieniają się w narożnik ścięty (Piotrkowska 11, Piotrkowska 12).
Dla dobrego zobrazowania, świetnymi przykładami będą te najbardziej reprezentacyjne kamienice: Piotrkowska 29, 225, Sienkiewicza 52, Legionów 32, Narutowicza 16.
I wreszcie – chyba najdoskonalsze przykłady – łódzki modernizm.

Kontynuujemy zacieśnianie więzów z naszymi kamienicami!

Na podstawie "Typologia kamienicy" Michał Domińczak i Artur Zaguła – polecam tę książkę.


Piotrkowska 12

Neogotycka o symetrycznym boku, równie reprezentacyjna po obu stronach. Można w niej dostrzec motywy neoromańskie, neorenesansowe i manierystyczne.
Wykusz w narożniku wielokątny z ośmioboczną wieżyczką z hełmem.

Uroku dodają balkony i eleganckie szczyty ponad dachem.

Od lewej numery: 11 i 12.


Piotrkowska 29

Wybudowana w latach 1902-3, dawna siedziba oddziału banku w formie klasycyzującego baroku i zaokrąglony, dosyć potężny narożnik z kopułą, wzorowane na paryskich kamienicach.

I tu ponownie wyłania się hierarchia na fasadzie. Parter dla luksusowych sklepów wygląda podobnie jak pierwsze piętro, pierwotnie zajmowane przez bank.
Drugie i trzecie piętro jakby oddzielone, skrywały za murem komfortowe mieszkania. Te piętra mają swój określony porządek.
Pilastry oraz okazałe kolumny, także secesyjne detale.

Piotrkowska 29


Narutowicza 16

Powstała w roku 1911, architektura klasyczna.

Łagodnie zaokrąglony narożnik zakończony kopułą. Elegancki detal, putta symbolizujące miłość, festony, zwisy, wazy z owocami, herby i urny symbolizujące nieśmiertelność.

Również widzimy tu podział hierarchiczny.
Parter wyraźnie oddzielony od pięter i półokrągłe szczyty. Widać obecny mezanin.

Narutowicza 16



Narutowicza 44

Powstała w roku 1911, architektura klasyczna.

Ciężka bryła ze skromnym detalem, pseudoryzality z ciekawymi szczytami oraz to, co bardzo lubię – mansardowy dach.

Narutowicza 44

detale z Narutowicza 44



Sienkiewicza 52

Interesujący narożnik, którym jest wielokątna wieża. Detale: pilastry, półkolumny na 3 piętra.

Piano nobile oddzielone grubą linią gzymsu.

Najciekawsze są półkolumny po bokach narożnej wieży, które u podstaw mają jakby cokoły. Widnieją u nich płaskorzeźby.
Nagie kobiety symbolizują piękno i miłość, półnadzy mężczyźni z łukami i tarczami oraz z młotem, symbolizują wojnę i pracę.
To podział społeczny, piękne kobiety – opieka, ognisko domowe, a mężczyźni – biegli w sztuce wojennej, żywiciele rodziny.

Architektura klasyczna to klasyczna ideologia w symbolice – klasyczna etyka.

Sienkiewicza 52


Modernizm ostatnio lubię trochę bardziej. W kwestii okrągłego narożnika, to ideały.

Gdańska 57

Gdańska 82

Są to kamienice o wysokim standardzie. Cechują je nie tylko okrągłe narożniki, ale też zaokrąglone wykusze (stream line). Brak jakiegokolwiek wytwornego detalu odrzuca sposób reprezentowania bogactwa poprzez fantazyjną dekorację.
Modernizm sam w sobie był wystarczająco ekskluzywny.

Kolejne części już wkrótce.

2 komentarze:

  1. Modernizm również ciekawy. Zwłaszcza ten wczesny. Ja chyba najbardziej lubię klasykę z tymi misternymi wykończeniami .
    Pozdrawiam serdecznie z moich przedwiosennych opowieści

    OdpowiedzUsuń
  2. aha, czyli takie domy bez kantów... w Warszawie jest taka kamienica, co tak się na nią mówiło "Dom Bez Kantów"... a tu mnie kręci to przy Gdańskiej 57... mam kłopot z nazywaniem tego narożnikiem, ja bym powiedział raczej "pipek wystający" taki... zresztą to poniżej też jest ciekawe, więcej narożnika, niż reszty chałupy...
    p.jzns :)

    OdpowiedzUsuń