Gmach Sądu Okręgowego

pl. Dąbrowskiego 5

Początkowo Sąd Okręgowy w Łodzi znajdował się przy Żeromskiego 115 w budynku Państwowej Szkoły Włókienniczej.
Projekt gmachu, który dziś przedstawiam, nakreślił architekt Józef Kaban. Do realizacji doszło w roku 1930.

Modernizm na motywach klasycznych

Majestatyczna bryła przytłacza powagą.

W latach trzydziestych określono go najwybitniejszym dziełem architektury. Epoka modernizmu sprawiła, że takie projekty cieszyły się wtedy dużą popularnością. Stąd w sąsiedztwie znajduje się kilka modernistycznych kamienic, które powstawały w tych samych latach.

Elewacja jest podzielona na trzy części. Część główną zaznacza ryzalit i attyka z reliefem ukazującym Sąd Temidy.
Elewacje pozostałych części są gładkie z attykami zdobnymi emblematami lasek liktorskich.

Gdy czas wojen przeminął, na tym samym placu powstał równie masywny gmach Teatru Wielkiego, notabene tego samego architekta.

Elewacja posiada 29 osi, ryzality: dwa skrajne i jeden środkowy. Poziome podziały znaczą gzyms kordonowy oraz zamykający z belkowaniem.
Między nimi okazały pas z reliefami.

 

Plac Dąbrowskiego. Po lewej teatr, po prawej sąd.

Teatr Wielki.

Schody dwubiegowe kamienne, balustrady z tralkami.
Marmurowe posadzki.

Sala rozpraw

W największej sali rozpraw znajdują się oryginalne elementy wystroju. W sali nr I robiono zdjęcia do finałowej sceny „Znachora” w reżyserii Jerzego Hoffmana (1981). Nakręcono tu również fragment filmu "Psy" Władysława Pasikowskiego (1992).

Gabinet prezesa:

Historia Sądu Okręgowego w Łodzi

Pod zaborem rosyjskim w Łodzi funkcję sądowniczą pełnili tzw. sędziowie pokoju, którzy zajmowali się sprawami cywilnymi i pracowali w wynajmowanych lokalach w kamienicach. Natomiast Sąd Okręgowy znajdował się w Piotrkowie Trybunalskim.
Odbywały się wówczas "sesje wyjazdowe" sądu w Piotrkowie, właśnie do Łodzi do sali posiedzeń magistratu.

W roku 1875 z powodu wzrastającej liczby spraw, utworzono trzy sądy pokoju, a w roku 1888 działało w Łodzi już pięć. W roku 1913 – trzynaście, a na koniec czternaście sądów pokoju.

Sąd Okręgowy w Łodzi utworzono pod koniec I wojny. Prezesem był Kazimierz Rossman, a wiceprezesem – Adolf Kon.

W międzywojniu sądy okręgowe i apelacyjne zachowały swoje siedziby i okręgi. Powstało „Prawo o ustroju sądów powszechnych”, a także sądy grodzkie zamiast sądów pokoju.

Na czas II wojny światowej działalność sądu była zawieszona. W kolejnych latach miał tu swą siedzibę Sąd Wojewódzki, a następnie znów Sąd Okręgowy.

W roku 2010 otworzono po sąsiedzku drugi gmach sądu, gdzie mieszczą się 22 sale rozpraw.

Bądźcie grzeczni, bo wystarczy krótka chwila i zamieniam aparat na młotek sędziowski. ;)