sobota, 15 sierpnia 2026

Kompleks schronów w Konewce.

Nie tylko fani militariów odnajdą tu coś dla siebie. Od przejażdżek sprzętem wojskowym, po duży zasób dydaktyczny z historii, jak i znaleziska archeo, odkryte na tych terenach. Eksploracja bunkrów – łącznie z tunelem podziemnym – to gratka dla małych i dużych, choć lepiej być małym, bo część trasy przechodzi się w kucki.


Wszystkie poniższe informacje są parafrazą szerokich opisów z oficjalnej strony ➤ Bunkier w Konwece. Tam znajdziecie potrzebne informacje odnośnie zwiedzania – godziny wejścia i ceny.

Przejazd Uazem:


Stanowiska Dowodzenia „Anlage Mitte” w Jeleniu i Konewce

Budowa schronów w Konewce i Jeleniu przypadła wkrótce po utworzeniu siedziby w Spale w roku 1939. Był to istotny ośrodek dowodzenia Ober-Ost.
Wiedząc już, że nastąpi konflikt z Rosją, Hitler zdecydował o budowie centrów dowodzenia, na tyle bezpiecznych, aby bez obaw i zbędnych problemów można było dowodzić operacjami wojskowymi na całym wschodzie Polski.
Wówczas w Spale ulokowano dowództwo Grupy Armii Środek „Anlage Mitte”, później w Prusach Wschodnich – Anlage Nord – kwatera główna Hitlera Wolfschanze i na Podkarpaciu – Anlage Süd w Strzyżowie i Stępinie.

W roku 1940 wyznaczono place pod budowę ufortyfikowanych stanowisk dowodzenia i były to Konewka oraz Jeleń.
Pierwsze obozy dla robotników Organizacji Todta (OT), znajdowały się w Tomaszowie i Białobrzegach.








Przyjrzyjmy się samej Konewce:

Na początku lata w roku 1941 w Konewce i Jeleniu powstały dwa kompleksy żelbetowych schronów, m.in. potężne schrony kolejowe na całe składy pociągów sztabowych (ruchome ośrodki dowodzenia dla sztabów wojskowych, a także dla najwyższych dostojników III Rzeszy z Hitlerem na czele).

Duża leśna polana po olbrzymim wyrębie lasów (w roku 1916 w Konewce był duży tartak) posłużyła idealnie.
Jednocześnie w Jeleniu także wybrano miejsce pod kwatery. Znajdowało się blisko stacji kolejowej (Carski Trakt), która od roku 1940 była zamknięta dla ruchu pasażerskiego.




Spojrzenie techniczne:

Schron kolejowy w Konewce ma 380 metrów długości i jest prosty. Schron w Jeleniu ma 355 m i ma kształt łagodnego łuku.
Oba mają przekrój ostrołuku, a wewnątrz obu na całej długości ciągnie się półkolista nawa z torowiskiem kolejowym, z niej prowadzą zejścia do mniejszego, równoległego korytarza podzielonego stalowymi, hermetycznymi drzwiami na pomieszczenia dla obsługi pociągu.

W bliskim sąsiedztwie stoją mniejsze schrony dla zaplecza technicznego (tam trzymano agregaty prądotwórcze, kotłownie i wentylatory tłoczące podziemnymi kanałami ogrzane i filtrowane powietrze do wnętrza schronu kolejowego, a także studnię, hydrofornię i zbiorniki wody).

Same zaś kwatery były całkiem nieźle wyposażone. Miały bowiem instalacje wodociągowe, kanalizacyjne i odwodnieniowe z osadnikami i odstojnikami ścieków oraz zbiorniki paliwa do generatorów.

W Konewce przy skrzyżowaniach dróg i przy torze kolejowym, powstał system umocnień ziemnych z gniazdami karabinów maszynowych.
Od strony lotniska stanęły 2 żelbetowe schrony bojowe oraz schron bierny dla oddziałów ochrony kwatery.

Podobno do budowy kompleksów w Jeleniu i Konewce zużyto 75 100 m³ betonu.


Od roku 2005 na terenie byłej kwatery „Anlage Mitte”, powstała Trasa Turystyczna „Bunkier w Konewce”.









A zapomniałam dodać, że można iść głównym tunelem, a można skoczyć też w boczny.

Tyle że w nim nic nie ma, po prostu korytarze, przejścia...

Odbicia w wodzie, bo część tych korytarzy jest zalana, ale można przejść po specjalnej konstrukcji. 






Zwiedzanie:

Trasę zwiedza się samodzielnie. Dodatkowo istnieje możliwość zwiedzania z przewodnikiem po wcześniejszym uzgodnieniu terminu i rezerwacji.

Zobaczymy tu ekspozycję militariów, pojazdy wojskowe (również te "na chodzie"), modele schronów oraz niemieckich pociągów wojskowych. Wystawy stałe, tematycznie związane z II wojną światową dotyczące fortyfikacji, uzbrojenia.

Gdy udamy się na spacer po terenie, zobaczymy schrony techniczne: hydroforni, kotłowni i elektrowni.

Ciekawostką jest 80-metrowy podziemny tunel techniczny, łączący schron kolejowy ze schronem elektrowni (dostępny do zwiedzania jedynie w sezonie letnim. W sezonie zimowym tunel zamknięty jest ze względu na zimujące tam nietoperze).

W schronie kolejowym panuje temperatura od 4ºC w zimą do 16ºC latem.


Wspomniana trasa podziemna:

Zejście jest ciasne i niewygodne do schodzenia, zwłaszcza jak aparat wisi na szyi...


Ten fragment przechodzi się w kuckach.



Dopiero tu się można wyprostować.

Wychodzi się tutaj na zewnątrz. Ale chcąc kontynuować podróż bunkrem kolejowym i obejrzeć resztę wystawy, musiałam wrócić tą samą drogą.




Do szczęścia brakowało mi tylko lokomotywy na końcu tunelu. ;)


A tu łapcie żarcik sytuacyjny do pośmiania się ;)


6 komentarzy:

  1. O, to nie dla mnie. Nienawidzę wszelkich militariów i tuneli. Tu nastąpiła kumulacja. Brrr.

    OdpowiedzUsuń
    Odpowiedzi
    1. Wiem, domyślałam się Twojej reakcji. Brak sympatii do militariów jest dla mnie oczywisty. Tego dziadostwa nie powinno być na świecie. Jedno co jest fajne, to ciuchy. Mega wygodne bojówy i dobre buty. No i samochody.

      Usuń
  2. Nie miałem pojęcia, że coś takiego w Polsce istnieje, a do tego jest udostępnione turystom. Dziękuje za wpis.

    OdpowiedzUsuń
    Odpowiedzi
    1. Bo to jedno... Wrzucałam niedawno dużo większy kompleks schronów Hitlera, ale to na FB na Yael.
      Podpowiem, że są jeszcze dostępne do zwiedzania np. Mamerki, Wilczy Szaniec. A to i tak nie wszystko.

      Usuń
  3. O, niecodzienna ciekawostka, super!

    OdpowiedzUsuń
    Odpowiedzi
    1. Łódzkie potrafi zaskoczyć. :) Jeśli bylibyście w Konewce, to do Jelenia też sobie podjedźcie. Tam co prawda zwiedza się na dziko, ale też warto zobaczyć.

      Usuń